به گزارش خبرنگار میراث آریا، محمدهادی طهرانیمقدم روز سه شنبه ۳ شهریور ماه ۱۴۰۵ و به مناسبت هفته دولت در آیین بزرگداشت پنجمین سالگرد ثبت ملی شهر ادیمی به عنوان «شهر ملی خامهدوزی» اظهار کرد: آنچه امروز گرامی داشته میشود، صرفاً یک عنوان یا رویداد اداری نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه اجتماعی مردم سیستان است که در تار و پود زندگی مردم این منطقه ریشه دارد و نسل به نسل منتقل شده است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان با بیان اینکه ادیمی تنها یک شهر ملی نیست؛ بلکه روایت زنده یک فرهنگ است، افزود: خامهدوزی صرفاً هنری برای آراستن پارچه نیست، بلکه زبان بصری مردمانی است که قرنها با طبیعت، تاریخ، آیینها و سبک زندگی خود زیستهاند و بخشی از جهانبینی و زیباییشناسی خود را در نقشها و شیوههای دوخت به یادگار گذاشتهاند.
او ادامه داد: در هنرهای سنتی، هر نقش و هر شیوه دوخت میتواند حامل معنا باشد و ارزش خامهدوزی نیز در همین پیوند میان مهارت، هویت و روایت نهفته است.
ثبت ملی؛ آغاز یک مسئولیت
طهرانیمقدم با تأکید بر اینکه ثبت ملی ادیمی صرفاً یک عنوان جغرافیایی نیست، تصریح کرد: این ثبت، به رسمیت شناختن ظرفیت فرهنگی، هنری و اقتصادی جامعهای است که هنوز میراث خود را در متن زندگی روزمره حفظ کرده است.
او گفت: ثبت ملی، پایان راه نیست؛ آغاز یک مسئولیت است. امروز باید تلاش کنیم این عنوان را از یک افتخار تشریفاتی به یک برنامه پایدار فرهنگی، اقتصادی و گردشگری تبدیل کنیم.
او افزود: شهر ملی زمانی موفق است که هنرمند از هنر خود درآمد پایدار داشته باشد، جوانان آینده حرفهای خود را در کنار میراث فرهنگی سرزمینشان قابل تصور بدانند، گردشگر برای شناخت و خرید محصول اصیل آن شهر انگیزه پیدا کند و نسل جدید، میراث نیاکان خود را نه یادگاری متعلق به گذشته، بلکه سرمایهای برای آینده بداند.
صیانت از اصالت خامهدوزی و انتقال دانش به نسل جوان
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان یکی از مهمترین اولویتها را صیانت از اصالت خامهدوزی عنوان کرد و گفت: اگر قرار است خامهدوزی ادیمی جایگاه خود را در سطح ملی و حتی بازارهای بینالمللی حفظ کند، باید اصالت تکنیک، نقوش، مواد اولیه و شیوههای سنتی آن مورد توجه قرار گیرد و توسعه اقتصادی نباید به قیمت از دست رفتن هویت این هنر تمام شود.
او همچنین بر ضرورت انتقال دانش و مهارت خامهدوزی به نسل جوان تأکید کرد و افزود: هیچ میراثی بدون حاملان انسانی خود زنده نمیماند و مهمترین سرمایه خامهدوزی، ابزار و مواد اولیه نیست، بلکه دست و ذهن هنرمندانی است که این مهارت را میدانند.
طهرانیمقدم خاطرنشان کرد: آموزش، نظام استادشاگردی، مستندسازی و ایجاد زمینه برای ورود جوانان به این عرصه باید به عنوان یک ضرورت جدی دنبال شود.
توانمندسازی هنرمندان و توسعه بازار صنایعدستی
او توانمندسازی اقتصادی هنرمندان را از دیگر الزامات توسعه شهر ملی خامهدوزی دانست و اظهار کرد: صنایعدستی زمانی میتواند به توسعه پایدار کمک کند که هنرمند از حاصل دسترنج خود منتفع شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان افزود: حمایت از تولید، بستهبندی، برندسازی، فروش، حضور در نمایشگاهها، توسعه بازارهای داخلی و خارجی و استفاده هوشمندانه از ظرفیت تجارت الکترونیک باید در کنار آموزش هنری مورد توجه قرار گیرد.
پیوند خامهدوزی با گردشگری فرهنگی
طهرانیمقدم با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی منطقه سیستان گفت: ادیمی و منطقه سیستان ظرفیت آن را دارند که هنرهای سنتی، میراث تاریخی، فرهنگ بومی و جاذبههای طبیعی را در قالب یک زنجیره گردشگری به یکدیگر متصل کنند.
او افزود: گردشگر امروز تنها به دنبال دیدن یک بنا نیست، بلکه به دنبال تجربه یک فرهنگ است؛ دیدار با هنرمند، مشاهده فرآیند تولید، آشنایی با داستان نقشها و خرید محصولی که هویت یک منطقه را با خود به همراه دارد، میتواند تجربهای ماندگار برای گردشگر ایجاد کند.
ضرورت مستندسازی دانش بومی
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان همچنین بر ضرورت مستندسازی علمی خامهدوزی تأکید کرد و گفت: بخشی از میراث ناملموس ما در حافظه استادکاران و هنرمندان پیشکسوت قرار دارد و اگر این دانش ثبت و مستند نشود، ممکن است با گذشت زمان بخشهایی از آن برای همیشه از دست برود.
او ثبت روایتها، تکنیکها، نقوش، اصطلاحات بومی و شیوههای تولید را بخشی از مسئولیت امروز در قبال نسلهای آینده دانست.
مردم، صاحبان اصلی میراث فرهنگی هستند
طهرانیمقدم با تأکید بر نقش جامعه محلی در حفاظت از میراث فرهنگی اظهار کرد: مردم، صاحبان اصلی میراث فرهنگی هستند. دستگاههای دولتی میتوانند سیاستگذاری، حمایت و زیرساخت فراهم کنند، اما میراث فرهنگی زمانی زنده میماند که جامعه محلی خود را صاحب و پاسدار آن بداند.
او در ادامه از بانوان هنرمند ادیمی، پیشکسوتان خامهدوزی، خانوادههایی که این هنر را در خانهها و میان نسلها حفظ کردهاند، مربیان و فعالان صنایعدستی و تمامی افرادی که در مسیر ثبت ملی این شهر تلاش کردهاند، قدردانی کرد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان تصریح کرد: این عنوان متعلق به یک اداره یا یک نهاد نیست؛ متعلق به مردم ادیمی است.
هدف؛ تبدیل ادیمی به مقصد گردشگری فرهنگی
طهرانیمقدم گفت: مجموعه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان خود را متعهد میداند در کنار هنرمندان و جامعه محلی برای تثبیت و ارتقای جایگاه ادیمی به عنوان شهر ملی خامهدوزی تلاش کند.
او افزود: هدف این است که نام ادیمی در کنار خامهدوزی نه فقط در فهرست شهرهای ملی صنایعدستی، بلکه در ذهن مردم ایران و بازارهای تخصصی صنایعدستی شناخته شود.
او ادامه داد: باید کاری کنیم که با شنیدن نام ادیمی، اصالت، هنر، ظرافت، هویت سیستان و توانمندی زنان و مردان هنرمند این منطقه در ذهن مخاطب تداعی شود.
طهرانیمقدم در پایان تأکید کرد: صنایعدستی میتواند ابزاری برای حفظ هویت، ایجاد اشتغال، توانمندسازی جوامع محلی، توسعه گردشگری و تقویت اقتصاد فرهنگی باشد و ادیمی یکی از روایتهای امیدبخش سیستان در این زمینه است.
او خاطرنشان کرد: میراث گذشتگان، اگر با دانش امروز و نگاه به آینده همراه شود، میتواند به فرصت فردا تبدیل شود و شهر ملی ادیمی، امانتدار یک هنر و صاحب مسئولیتی بزرگ برای حفظ اصالت، تربیت نسل آینده و تبدیل سرمایه فرهنگی به فرصت توسعه است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان ابراز امیدواری کرد هر گردشگری که به سیستان سفر میکند، ادیمی را به عنوان یکی از مقصدهای مهم گردشگری فرهنگی منطقه بشناسد، در کارگاههای هنرمندان آن حضور یابد، با ظرافت خامهدوزی آشنا شود و بخشی از فرهنگ سیستان را با خود به خانه ببرد.
او در پایان گفت: ادیمی زنده است؛ تا زمانی که دست هنرمند، نقش فرهنگ را بر تار و پود مینشاند.
انتهای پیام/
نظر شما